GFR Hesaplayıcı

GFR (Glomerüler Filtrasyon Hızı) Nedir?

Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFR), böbreklerin kanı dakikada ne kadar etkili filtrelediğini gösteren en önemli böbrek fonksiyon göstergesidir. GFR değeri, böbrek hastalığının tanısı, evrelenmesi ve tedavi planlaması için kullanılır. Sağlıklı bir yetişkinde GFR değeri yaklaşık 90-120 mL/dk/1.73m² aralığındadır. GFR doğrudan ölçülemez; bunun yerine kan kreatinin düzeyi, yaş ve cinsiyet kullanılarak tahmini GFR (eGFR) hesaplanır.

Bu hesaplayıcıda iki farklı formül kullanılmaktadır: CKD-EPI (2009) ve MDRD. CKD-EPI formülü, özellikle normal veya yüksek GFR değerlerinde MDRD'ye göre daha doğru sonuç verir ve günümüzde altın standart olarak kabul edilmektedir. MDRD formülü ise düşük GFR değerlerinde (<60 mL/dk) hâlâ güvenilir sonuçlar üretir. Her iki formül de serum kreatinin düzeyini temel alır; kreatinin, kas metabolizmasının bir yan ürünüdür ve böbrekler tarafından filtre edilir.

Kronik böbrek hastalığı (KBH), dünya genelinde yetişkinlerin yaklaşık %10'unu etkileyen ve genellikle sessiz seyreden bir sağlık sorunudur. Erken evrelerde belirti vermez; bu nedenle diyabet, hipertansiyon veya aile öyküsü olan bireylerin düzenli eGFR takibi yapması kritik önem taşır. GFR değerinin 60 mL/dk/1.73m²'nin altına düşmesi kronik böbrek hastalığı olarak değerlendirilir.

GFR sonucunuz düşük çıktıysa panik yapmayın; tek bir ölçüm tanı koymak için yeterli değildir. Dehidrasyon, yoğun egzersiz, yüksek proteinli diyet veya bazı ilaçlar (NSAİİ, ACE inhibitörleri) kreatinin düzeyini geçici olarak yükseltebilir ve eGFR'yi düşük gösterebilir. Doktorunuz ek testler (idrar albumin, sistatin C, böbrek ultrasonografisi) isteyerek durumu doğrulayacaktır.